Nguyên nhân gây bệnh thiếu máu

Máu đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong cơ thể sống của mỗi chúng ta. Tuy nhiên, vì nhiều nguyên nhân khiến cơ thể không phải lúc nào cũng có đủ lượng tế bào hồng cầu cần thiết chứa hemoglobin – một loại protein giàu chất sắt làm cho máu có màu đỏ để mang oxy đi khắp cơ thể, gây ra tình trạng thiếu máu.

nguyen-nhan-gay-benh-thieu-mau1

Thiếu máu là một trong những bệnh phổ biến nhất ở con người, bao gồm cả thiếu máu cấp tính và thiếu máu mãn tính. Phụ nữ có tỉ lệ bị bệnh cao hơn nam giới. Bệnh thiếu máu ở cấp độ nhẹ sẽ gây ra trạng thái mệt mỏi cho cơ thể, nặng thì sẽ là dấu hiệu của những căn bệnh hiểm nghèo như ung thư, thận,… Vậy do đâu dẫn đến bệnh thiếu máu? Tham khảo bài viết dưới đây để có cái nhìn cụ thể hơn về nguyên nhân gây ra căn bệnh rất “gần gũi” trong cuộc sống chúng ta này.

Thiếu sắt là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thiếu máu

nguyen-nhan-gay-benh-thieu-mau2

Thiếu máu khi thiếu sắt là khi lượng hồng cầu trong cơ thể không có đủ sắt để tổng hợp hemoglobin nên không đủ oxy nuôi cơ thể. Một số nguyên nhân khiến cơ thể thiếu sắt có thể kể đến như:

Mất máu

Thiếu sắt thường xảy ra nhất là do mất máu trong cơ thể do các triệu chứng của bệnh loét dạ dày – tá tràng, tổn thương niêm mạc dạ dày sử dụng aspirin hoặc NSAIDs, trĩ, đại tràng, ung thư ruột kết, phụ nữ sau chu kỳ kinh nguyệt,…

Chế độ ăn uống thiếu sắt

Sắt là một trong những chất đóng vai trò quan trọng đối với cơ thể. Vì vậy cần chú ý bổ sung lượng sắt cần thiết trong thực đơn ăn uống hàng ngày, đặc biệt với phụ nữ có thai, con gái trong thời kỳ kinh nguyệt bị mất máu nhiều hay vận động viên cần rất nhiều năng lượng

Chức năng hấp thụ sắt kém

Các bệnh nhân bị bệnh về đường ruột như viêm ruột, celia, bệnh nhân phẫu thuật cắt bỏ một phần dạ dày, nhiễm trùng đường ruột,… đều bị ảnh hưởng và có khả năng hấp thụ sắt kém hơn so với người bình thường

Thiếu máu do thiếu vitamin B12 hoặc acid folic

nguyen-nhan-gay-benh-thieu-mau3

Thiếu hụt vitamin B12 hoặc acid folic hoặc cả hai sẽ khiến tế bào hồng cầu có kích thước lớn bất thường, tuy nhiên tuổi thọ của chúng lại tỉ lệ nghịch với kích thước đó.

Vậy thiếu hụt vitamin B12 và acid folic là do đâu?

Nguyên nhân thiếu vitamin B12:

– Do thiếu máu ác tính: Là do các bệnh tự miễn làm giảm sản xuất yếu tố nội dạ dày – hợp chất quan trọng để hấp thu vitamin B12. Thiếu máu ác tính thường gặp ở những người trên 60 tuổi và tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh nhiều hơn nam giới.

– Do biến chứng của phẫu thuật dạ dày – ruột: Khi bệnh nhân phẫu thuật nội soi dạ dày và phải cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày sẽ có nguy cơ thiếu hụt vitamin B12 lên tới 15 – 30%.

– Do sự phát triển của vi khuẩn đường ruột gây nhiễm sán máng làm giảm hấp thu vitamin B12, dần dần dẫn tới tình trạng thiếu máu.

– Do chế độ dinh dưỡng không đủ lượng vitamin. Tuy nhiên nguyên nhân này là hi hữu vì gan có khả năng dự trữ B12 trong 3 năm.

Nguyên nhân thiếu acid folic:

– Nghiện rượu. Đây được xem là nguyên nhân phổ biến nhất. Uống quá nhiều rượu gây ra những thay đổi về hóa học trong cơ thể, dẫn tới mức folat thấp hơn bình thường.

– Nhiễm ký sinh trùng, hội chứng ruột ngắn, bệnh viêm ruột hoặc tiêu chảy làm xáo trộn ruột non và làm suy yếu khả năng hấp thu của ruột non có thể gây ra thiếu hụt acid folic.

– Ung thư, phụ nữ mang thai, bệnh nhân bị vẩy nến nặng, cường giáp nặng và thiếu máu tan máu khiến nhu cầu folic tăng cao

– Một số loại thuốc như phenytoin, methotrexate, trimethoprim, triamterene cũng có thể cản trở hấp thu acid folic.

Thiếu máu do mắc một số bệnh mãn tính

nguyen-nhan-gay-benh-thieu-mau4

Một số căn bệnh phổ biến gây ra tình trạng thiếu máu là: Ung thư (đặc biệt là ung thư xương tủy); bệnh tự miễn (viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống, viêm ruột, viêm đa khớp dạng thấp); nhiễm trùng kéo dài (viêm tủy xương, nhiễm trùng đường tiết niệu mãn tính); viêm gan siêu vi C dẫn tới xơ gan, suy tim; bệnh thận mãn tính (nhất là bệnh thận giai đoạn cuối) hay HIV/AIDS,…

Thiếu máu do di truyền

Tuy ít gặp nhưng di truyền cũng là nguyên nhân gây ra bệnh thiếu máu: có thể do thiếu enzym tổng hợp hồng cầu hoặc thiếu máu hồng cầu hình liềm.

Để cải thiện các triệu chứng thiếu máu, bên cạnh việc sử dụng thuốc, người bệnh có thể thực hiện các biện pháp đơn giản mà hiệu quả tại nhà: xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, tập thể dục thường xuyên, sử dụng thảo dược thiên nhiên,…