Những điều cần biết về hội chứng thận hư, thận yếu

Hội chứng thận hư là một bệnh lý do thận bị tổn thương, khi người bệnh đi tiểu ra protein, giảm albumin và protein máu. Bệnh xuất hiện ở mọi lứa tuổi và không phân biệt giới tính người bệnh. Tuy là căn bệnh phổ biến nhưng rất nhiều người vẫn còn lạ lẫm và chưa biết cách phát hiện và điều trị bệnh kịp thời, hiệu quả. Vậy hiểu sao cho đúng về hội chứng thận hư?

nhung-dieu-can-biet-ve-hoi-chung-than-hu-than-yeu01

Định nghĩa hội chứng thận hư

Hội chứng thận hư là tình trạng thận bị rối loạn khi bài tiết quá nhiều protein cùng với nước tiểu ra khỏi cơ thể. Mỗi quả thận gồm 1 triệu bộ lọc để làm sạch máu có độc. Thận khỏe mạnh sẽ giữ lại những chất quan trọng, gọi là protein trong máu để phát triển và tự sửa chữa. Còn với hội chứng này, thận của người bệnh sẽ loại bỏ cả protein cũng với các chất thải khác ra khỏi cơ thể khi đi tiểu. Hội chứng thận hư gây sưng (phù), đặc biệt là ở bàn chân và mắt cá chân của bạn và làm tăng nguy cơ về các vấn đề sức khỏe khác.

Nguyên nhân gây hội chứng thận hư

Sự xuất hiện của nồng độ protein trong nước tiểu được xác định là do sự rối loạn về đáp ứng miễn dịch, gây tăng tính thấm của màng đáy cầu thận.

Trong điều kiện bình thường, thành mao mạch cầu thận đảm nhận nhiệm vụ như màng lọc, là một hàng rào ngăn các phân tử lớn từ huyết tương thoát ra ngoài nước tiểu. Trong hội chứng thận hư sẽ xuất hiện hiện tượng tăng tính thấm mao mạch cầu thận đối với albumin và tổn thương màng đáy cầu thận là chủ yếu. Thông thường, màng đáy không cho các phân tử lớn như protein đi qua. Khi màng đáy cầu thận bị tổn thương, thay đổi kích thước lỗ lọc và thay đổi điện thế màng thì protein thoát qua được. Lúc này protein ra nước tiểu làm giảm albumin máu sẽ gây giảm áp lực keo huyết tương, dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn trong lòng mạch.

Tình trạng này xuất phát từ hai nguyên nhân chính đó là:

  • Hội chứng thận hư nguyên phát: Do mắc các bệnh lý cầu thận.
  • Hội chứng thận hư thứ phát: Do mắc các bệnh chuyển hóa như đái tháo đường; bệnh tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, viêm mạch; bệnh lý ác tính; nhiễm trùng, ký sinh trùng hoặc sau dùng một số thuốc hay hoá chất độc,…

Ở trẻ nhỏ, nguyên nhân thường gặp nhất là do bệnh cầu thận với sang thương tối thiểu, còn đối với người lớn thường do viêm vi cầu thận màng (sang thương màng) gây ra.

Triệu chứng bệnh

nhung-dieu-can-biet-ve-hoi-chung-than-hu-than-yeu02

  • Phù: Triệu chứng điển hình nhất của hội chứng thận hư. Bệnh nhân có thể bị phù toàn thân hoặc tại một số bộ phận điển hình như: Mặt, đặc biệt là từ mi mắt xuống chi dưới; Bàn chân và mắt cá chân; Bụng & Bộ phận sinh dục. Chứng phù sẽ tăng nhanh trong vài ngày hoặc tuần, làm tăng trọng lượng cơ thể lên đến 20-30kg.
  • Tiểu ít: Nước tiểu của người mắc hội chứng thận hư mỗi ngày chỉ dưới 500ml và thậm chí 200-300ml nếu phù to.
  • Huyết áp cao, toàn thân mệt mỏi, da xanh xao và chán ăn.

Chẩn đoán và xét nghiệm hội chứng thận hư

Khám thực thể có thể phát hiện một số triệu chứng, dấu hiệu mắc bệnh và nguyên nhân gây bệnh. Việc phân tích nước tiểu nhằm giúp phát hiện lượng protein (và cả mỡ) trong nước tiểu.

Phương pháp xét nghiệm giúp tìm ra những nguyên nhân gây hội chứng thận hư như:

  • Xét nghiệm dung nạp glucose
  • Kháng thể kháng nhân
  • Yếu tố thấp
  • Đông lạnh globulin
  • Xét nghệm tìm bổ thể
  • Kháng thể viêm gan B và C
  • Huyết thanh chẩn đoán giang mai
  • Sinh thiết thận

nhung-dieu-can-biet-ve-hoi-chung-than-hu-than-yeu03

Một số kết quả xét nghiệm có thể thay đổi bao gồm:

  • Trụ niệu
  • Triglyceride
  • Sắt huyết thanh
  • Albumun
  • Chosterol

Biến chứng của bệnh

Nếu không được phát hiện và điều trị tích cực, hội chứng thận yếu có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đáng kể tới sức khỏe người bệnh như:

  • Thuyên tắc tĩnh mạch thận
  • Suy thận cấp và mãn tính
  • Nhiễm trùng, bao gồm phế cầu trung
  • Quá tải dịch, suy tim sung huyết hay phù phổi
  • Suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ

Điều trị hội chứng thận hư

nhung-dieu-can-biet-ve-hoi-chung-than-hu-than-yeu04

Trong từng trường hợp, qua thăm khám bác sĩ sẽ chỉ ra nguyên nhân và định hướng phương pháp chữa trị phù hợp. Trong quá trình điều trị hội chứng thận hư, bệnh nhân phải hết sức kiên trì và tuân thủ theo đúng sự hướng dẫn của bác sĩ trong chế độ sinh hoạt và ăn uống hàng ngày. Bên cạnh đó cần tái khám theo quy định bởi khi gặp các điều kiện thuận lợi: sức khỏe bị giảm sút, chế độ ăn uống sinh hoạt không hợp lý thì nguy cơ bệnh tái phát là rất cao.

Các triệu chứng sẽ dần cải thiện trong 2-3 tuần sau khi bắt đầu điều trị bằng thuốc và chế độ ăn uống. Một số loại thuốc phổ biến nhằm điệu trị hội chứng bao gồm: thuốc ức chế miễn dịch (prednisone, cyclophosphamide giúp điều trị viêm thận); thuốc lợi tiểu (furosemide giúp giảm sưng phù); thuốc ức chế men chuyển (ACE) nhằm ngăn ngừa giảm protein và huyết áp; thuôc hạ cholesterol (ví dụ: statin) làm giảm nồng nộ cholesterol;…

Về chế độ ăn uống, ăn nhiều protein vẫn chưa có cơ sở khoa học chứng minh trong điều trị hội chứng thận hư. Một số trường hợp sẽ được khuyến cáo ăn một lượng vừa phải protein mỗi ngày (1g protein/kg cân nặng). Và muối là nguyên liệu cần hạn chế nhiều để kiểm soát chứng phù nề thường gặp ở người mắc hội chứng này.