Nắng nóng coi chừng bệnh thương hàn lây lan

Vào mùa nắng nóng, điều kiện sinh hoạt và môi trường sống hàng ngày tạo điều kiện cho bệnh thương hàn dễ phát triển và lây lan. Bệnh tuy dễ điều trị nhưng mọi người không được phép chủ quan.

Bệnh thương hàn dễ lây lan, gây ngộ độc tập thể

Bệnh thương hàn là chứng bệnh đường tiêu hóa, chủ yếu do vi khuẩn thương hàn (Salmonella typhi) gây ra. Sau khi vào cơ thể, vi khuẩn sẽ giải phóng ra nội độc tố, gây tổn thương ruột (gây đau bụng, chảy máu). Nội độc tố có thể xâm nhập vào máu di chuyển đến não và toàn cơ thể, gây nhiễm độc thần kinh và toàn thân. 

Vi khuẩn thương hàn – yếu tố hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm.

Bệnh lây lan qua con đường tiêu hóa, do người bệnh ăn phải thực phẩm, rau, nước uống nhiễm vi khuẩn thương hàn. Bệnh phổ biến ở các khu vực có điều kiện sinh hoạt kém vệ sinh, ô nhiễm nguồn nước, chất thải không được xử lý như Nam Mỹ, châu Phi, châu Á. Ở Việt Nam, bệnh thường bùng phát vào mùa nắng nóng hay sau các mùa mưa lũ.

Vi khuẩn thương hàn gây bệnh chủ yếu với những đối tượng chưa có miễn dịch hoặc miễn dịch yếu với bệnh. Vì thế, người từ 5 -19 tuổi là nhóm đối tượng lây lan nhiều nhất. 

Hàng năm các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể do vi khuẩn Salmonella vẫn diễn ra. Điển hình gần đây là vụ việc 200 trẻ của trường mầm non xã Xuân Nộn, Đông Anh, Hà Nội bị ngộ độc thực phẩm vào trưa ngày 14/11/2018. Hay vụ 215 bệnh nhân vụ ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì nhiễm vi khuẩn thương hàn xảy ra tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk ngày 5/12/2018.

Bệnh dễ bùng thành dịch và lây lan, gây ngộ độc tập thể.

Người bệnh thương hàn biểu hiện ra sao?

Người bình thường sau khi tiếp xúc với mầm bệnh thương hàn sẽ phát sinh các biểu hiệu ở đường tiêu hóa và toàn thân sau 12-72 giờ. Dấu hiệu đặc trưng nhất là tình trạng sốt cao liên tục tới 40 độ, kéo dài, vã nhiều mồ hôi.

Người bệnh bắt đầu có dấu hiệu có bệnh rối loạn tiêu hóa, đau bụng, sôi bụng, bụng trướng là các biểu hiện thường thấy. Đau bụng thường xuất hiện ở hố chậu phải, phân đi ngoài  5-6 lần/ngày thưởng lỏng, mùi khắm, màu vàng nâu. 

Bệnh nhân chuyển biến nặng khi có các dấu hiệu của nhiễm độc thần kinh như nhức đầu, mất ngủ, nói ngọng; nặng hơn có thể dẫn đến mê sảng, hôn mê, nhiễm khuẩn huyết.

Điều trị bệnh đúng cách

Thương hàn được chẩn đoán bằng các xét nghiệm phát hiện vi khuẩn qua mẫu phân, nước tiểu, máu. Khi được phát hiện, bệnh điều trị bằng kháng sinh và dựa theo phác đồ của Bộ Y tế ban hành theo nguyên tắc liều điều trị từ thấp đến cao. Nguyên nhân là tính chất đặc biệt của vi khuẩn Salmonella, nếu sử dụng kháng sinh liều cao ngay từ đầu thì vi khuẩn sẽ chết hàng loạt và giải phóng độc tố ào ạt gây nguy hiểm trực tiếp tính mạng cho người bệnh.

Phòng bệnh thương hàn

Nếu bạn có công việc hay đi du lịch tới các khu vực có tỉ lệ mắc bệnh thương hàn cao, bạn nên phòng ngừa bằng cách tiêm vắc-xin ít nhất trước một tuần. Bệnh có thể dùng vắc xin đường tiêm một lần và đường uống nhiều lần để phòng ngừa. Thời gian bảo vệ ít nhất 3 năm.

Tuy nhiên, vắc xin không thể kháng bệnh hoàn toàn mà chính các biện pháp như vệ sinh cá nhân, vệ sinh an toàn thực phẩm mới là cách phòng bệnh hiệu quả nhất.

  • Vi khuẩn thương hàn có thể sống ngoài môi trường hàng tháng trời và chỉ bị tiêu diệt dưới nhiệt độ 55 độ trong 30 phút vì thế mọi người nên  thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi.
  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi ăn và khi chuẩn bị đồ ăn và sau khi đi vệ sinh.
  • Tránh ăn sống rau và trái cây: nước không thể rửa sạch vi khuẩn vì thế ăn sống rau và trái câycũng có thể mắc bệnh.

Rửa tay trước và sau khi đi vệ sinh giúp phòng bệnh thương hàn.

Bệnh thương hàn là bệnh dễ điều trị nhưng mọi người không được phép chủ quan. Khi thấy xuất hiện các dấu hiệu ban đầu của bệnh, bạn nên đến ngay cơ sở y tế để kiểm tra, phòng ngừa biến chứng xấu nhất có thể xảy ra.