Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu là thuật ngữ chung được sử dụng cho một loạt các điều kiện ảnh hưởng đến gan ở những người uống ít hoặc không uống rượu.

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu ngày càng phổ biến trên thế giới, đặc biệt là ở các nước phương Tây. Ở Việt Nam, dù chưa có thống kê chính thức nhưng những năm gần đây, các nghiên cứu trong nước đều cho thấy tỷ lệ người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu ngày càng có xu hướng tăng lên.

benh-gan-nhiem-mo-khong-ruou-1

Đặc điểm chính của căn bệnh là có quá nhiều chất béo được lưu trữ trong các tế bào gan, trường hợp nặng có thể dẫn tới viêm gan. Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu có thể tiến triển đến các bệnh xơ gan và suy gan. Căn bệnh này xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng chủ yếu xuất hiện ở những người trong độ tuổi 40 và 50 tuổi có nguy cơ cao mắc bệnh do các yếu tố như béo phì và đái tháo đường typ 2.

Biểu hiện của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu

Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu không có triệu chứng rõ ràng. Người bệnh thường chỉ có các biểu hiện như mệt mỏi và đau ở vùng bụng trên bên phải. Trường hợp bị viêm gan nhiễm mỡ không do rượu và xơ gan, người bệnh sẽ có biểu hiện như cổ trướng, giãn mạch dưới da, lách to, vú to ở nam giới, lòng bàn tay đỏ, vàng da và mắt. Bệnh có thể gây ra các biến chứng như viêm gan, xơ gan, giãn tĩnh mạch thực quản và ung thư gan.

Nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu có nhiều và chưa rõ ràng. Hiện vẫn chưa biết chính xác tại sao một số người tích lũy chất béo trong gan trong khi những người khác thì không. Tương tự, cũng chưa rõ tại sao một số trường hợp gan nhiễm mỡ lại có thể phát triển thành viêm gan và xơ gan.

Các yếu tố nguy cơ gây bệnh

benh-gan-nhiem-mo-khong-ruou-2

Tuy bệnh gan nhiễm mỡ và viêm gan nhiễm mỡ không do rượu có nhiều nguyên nhân, nhưng hầu hết đều liên quan đến những rối loạn sau: người bị thừa cân hoặc béo phì, đặc biệt là béo bụng.

Theo thống kê, khoảng 80 – 90% số người béo phì bị mắc gan nhiễm mỡ; chế độ ăn uống nhiều chất béo, ngọt, lười vận động; những người có lượng đường cao trong máu, đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường typ 2; tăng đề kháng insulin làm tăng triglycerid trong máu; người bị rối loạn chuyển hóa, người có mỡ trong máu cao; phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang; người mắc chứng ngưng thở khi ngủ; người suy giáp, suy tuyến yên… Đáng lưu ý, viêm gan nhiễm mỡ không do rượu rất hay gặp ở người cao tuổi; người bệnh đái tháo đường và những người béo bụng.

Chẩn đoán bệnh bằng cách nào?

Nhiều trường hợp bị gan nhiễm mỡ không do rượu không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện khi kiểm tra sức khỏe trên siêu âm hoặc men gan cao bất thường. Theo đó, người bệnh sẽ phải làm các xét nghiệm để chẩn đoán và xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh như xét nghiệm men gan và chức năng gan; các xét nghiệm về bệnh viêm gan mạn tính do virut; xét nghiệm sàng lọc bệnh Celiac; đo lượng đường trong máu; lipid máu kết hợp với siêu âm gan; chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) vùng bụng. Nếu các xét nghiệm chưa rõ, có thể phải sinh thiết gan.

Cách điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu

benh-gan-nhiem-mo-khong-ruou-3

Hiện vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu nhưng các nhà nghiên cứu đang xem xét một số hợp chất tự nhiên có thể hữu ích như:

– Sử dụng vitamin E và C: Vitamin E là chất chống oxy hóa có thể giúp bảo vệ gan; vitamin C làm giảm stress oxy hóa và ức chế sự phát triển của thoái hóa mỡ gan.

– Cà phê: Một số nghiên cứu về những người bị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu cho thấy, người uống cà phê có tổn thương gan ít hơn so với người uống ít hoặc không uống cà phê.

– Giảm cân bằng cách kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục.

– Tiêm phòng vắc xin viêm gan A và B để giúp bảo vệ bạn khỏi virut có thể gây tổn thương gan.

– Đối với những người bị xơ gan do bệnh viêm gan nhiễm mỡ không do rượu, có thể điều trị bằng phương pháp phẫu thuật ghép gan.